Beynimizi besleyen sağlı sollu 4 adet damar vardır. Bunlardan boyunun ön tarafında bulunanlara karotis yada şah damarı arka tarafındakilere ise vertebral damarlar adı verilir. Karotis hastalığı  karotis damarının daralması yada tıkanmasıdır. Karotis hastalığı felç yada beyin fonksiyonlarının kaybı ile karakterize bir durum olan inme nin en önemli nedenidir.

En sık ateroskleroz yani damar sertliğinden kaynaklanır. Ateroskleroz sistemik bir hastalık olduğundan genellikle tek başına değildir ve karotis hastalarının çoğunda kalp damarlarının yada bacak damarlarının hastalığı bulunur. Yaşla karotis hastalığı artar.

 

 

 

Bulgular:

  • Vücudun bir yarısında yüzü de içine alan çeşitli derecelerde güç kaybı ve/veya hissizlik
  • Konuşma ve anlama güçlüğü, bir ya da her iki gözde ani görme kaybı-görmede azalma
  • Baş dönmesi-denge bozukluğu
  • Sebepsiz, ani başlangıçlı şiddetli baş ağrısı
  • Bazen çok kısa süreli olabilen bu semptomlar arkadan gelecek ağır bir inmenin işareti olabileceğinden mutlaka acil olarak bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.Aksi takdirde inme gelişimi; kalıcı beyin hasarı, felçler, çeşitli vücut fonksiyonlarında kayıp ve hatta ölüme yol açabilir.

 

Karotis hastaları genellikle sessiz seyreder. Rutin muayene sırasında üfürüm duyulması veya herhangi bir kardiyoloji muayenesinde doplerle tesadüfen tanı konulan hastalar şanslı hastalardır. Bunun dışındaki hasta grubu geçici iskemik atak (TIA) veya daha ileri safhalarda günün birinde aniden inme ile gelebilir.

Geçici iskemik atak (TIA) : Genellikle olay daralmış yada tıkanmış damardan beyne zaman zaman pıhtı atması ve pıhtı ile tıkanan beyin bölgesinin fonksiyonlarının kaybından kaynaklanır. Bu şikayetle çoğu kez birkaç saat en fazla 24 saatte düzelir.

 

 

 Geçici şikayetler:

Geçici körlük: Genellikle bir gözde gözün tamamında yada bir kısmında körlük oluşur. Hastalar olayı “perde inmesi” şeklinde ifade ederler. Sorun çoğu kez 10-15 dakika içinde kendiliğinden düzelir.

Kol yada bacakta geçici felç.

Konuşmakta, kelimeleri düzgün sıralamakta güçlük.

Bu şikayetler çoğunlukla hiçbir iz bırakmadan genelde bir saat, en geç birkaç saat içinde kaybolur. Bu durum genelde daha kalıcı ve ağır olan inmenin habercisidir. Hastaların dörtte birinden fazlasında bir yıl içinde inme gelişir.

İnme aynı şikayetlerin 24 saatten uzun sürmesi durumudur. Yani körlük, vücudun bir tarafında felç, konuşma güçlüğü ve bazen şuur kaybı uzun sürelidir. Hastaların bir bölümü bu olay nedeni ile ölebilir. Sağ kalanların çok az bir kısmı hiç iz kalmadan iyileşebilirken, önemli bir grup hasta sakat kalır ve genelde başkalarına bağımlı olurlar.

 

Tanı:

Hasta şikayetleri çoğunlukla tanıya götürür. Boyunda duyulan bir üfürüm tanıyı destekleyebilir ancak kesin tanı için ileri tetkikler gerekir.

Bunlar;

  • Karotis renkli doppler ultrasonografi

  • Manyetik rezonans anjiografi,
  • Bilgisayarlı tomografik anjiografi,

  • Klasik anjiografi

Bu yöntemler hastalarda karotis hastalığı tanısı koymak için çoğu kez yeterlidir. Bazen özellikle inme durumunda beyin bilgisayarlı tomografik inceleme gerekli olabilir.

 

Tedavi:

Karotis hastalığının tedavisi karotis darlığının dercesine, beyinin kanlanmasına ve hastanın genel durumuna göre değişir. Genel olarak hastanın şikayeti varsa ve darlık %70 in üzerinde ise ameliyat gereklidir. Bunun yanısıra güncel yayınlarda herhangi bir hasta izlemde iken herhangi bir atak geçirirse 15 gün içerisinde ameliyatı önerilmektedir. Şikayeti olmayan hastalarda darlık %80 nin üzerinde olduğunda ameliyat gerekir. Darlığa yönelik girişim yapılsa da yapılmasa da bütün hastalarda ateroskleroz için risk azaltıcı tedavi (kolesterol düşürücü, tansiyon düşürücü tedavi) uygulanmalıdır. Bunun yanısıra kan sulandırıcı ilaçlar kullanılmalıdır.

 

Darlığa yönelik olarak en yaygın kullanılan tedavi yöntemi darlığa neden olan plağın damar içinden sıyrılarak çıkarılması olan endarterektomi ameliyatıdır. Endarterektomi ameliyatı lokal yada genel anestezi altında yapılabilir.Boyundan 8-10 cm lik bir keşiden yapılan genellikle 1 saatin altında süren başarılı bir ameliyattır . Hastalar 2. gün taburcu edilirler.

Karotis endarterektomisine alternatif bir yöntem ise karotis stentlemesidir. Stentleme karotis endarterektomisine benzer ölçüde etkili ve başarılı bir yöntemdir. Her ne kadar bu alandaki çalışmalar devam etmekle beraber hastanın eşlik eden hastalıkları veya teknik nedenlerle endarterektomi ameliyatının riskli olduğu durumlarda stentleme tercih edilebilir. Stentleme lokal  anestezi ile yapılabilen ve kateterlerle darlık olan damardaki darlığın genişletilmesi ve içeriye destek bir metal çerçevenin yerleştirilmesidir.

 

 

 

CategoryKarotis, Şahdamar
Tags
Write a comment:

*

Your email address will not be published.