Tromboanjitis obliterans (TAO) veya  Buerger hastalığı ), kol ve bacaklarda orta ve küçük çaplı atar ve toplar damarlarda sigaraya bağlı olarak gelişen nadir görülen  tıkayıcı damar hastalığıdır. Buerger hastalığında, kan damarları, inflamatuar bir süreçten sonra atardamarda oluşan daralmalarla ve sonrasında oluşan pıhtılarla kan akımının azalmasına bağlı olarak dokuda oluşan hasarla kendini gösteren ve çoğu vakalarda iltihap ve gangrenle sonuçlanan bir hastalıktır. Buerger hastalığını neyin tetiklediği açık değildir, tek kesin ve ispatlanmış etken sigaradır. Sigara içmeyenlerde görülmez. Bazı insanlar, hastalık için genetik bir yatkınlık olabileceği düşünülmektedir. Buerger hastalığı genellikle ilk olarak ellerde ve ayaklarda kendini gösterir ve sonra büyük alanları etkileyebilir. Bu hastalık, Ortadoğu ve Uzakdoğu’da daha sık görülür. Son zamanlarda kadınlarda da artan sıklıkta görülse de 40 yaşından önceki erkeklerde daha sıktır.

Belirtiler:

Görülme sıklığına göre şikayetler şu şekildedir:

*Uyuşma,soğukluk,morarma yada renk değişiklikleri

*Gangren yada ülser (yara)

*Ayakta kladikasyon  (Yürümekle ağrı)

*Baldırda kladikasyon (Yürümekle ağrı)

*istirahat ağrısı

*Tromboflebit

Bu şikayetler başlangıç şikayetleri olup hastalık ilerledikçe yaralar ve gangrenlerde artış görülür özelliklede sigarayı bırakmayan hastalarda.

Hastaların çok büyük bir bölümü sigara kullanan erkeklerdir. Hastalık genellikle 20 ile 40 yaşlarında başlar. Buerger hastalığında ayak ve elde özellikle istirahatte şiddetli ağrı ve yaralar vardır. Hastaların büyük bölümünde yıllardır devam eden ayak ve ellerde üşüme, uyuşma ve soğukluktan yakınırken zamanla istirahatte ayak parmaklarında ağrılar ortaya çıkar. Çoğu kez parmaklar kızarmış olduğu halde soğuk ve ağrılıdır.

Ağrı başlangıçta yürüme ile gelirken bir süre sonra kalıcı hale gelir. Klasik ağrı kesiciler fayda vermez. Çoğu kez parmaklarda basit nedenlerle başlayan ve bir türlü iyi olmayan çok ağrılı yara, iltihap veya kangren ortaya çıkar.

Tanı:

*Sigara öyküsü

*50 yaş altında   erkek hasta

*Diz altı damar tutulumu

*Üst extremite tutulumu yada gezici tromboflebitler (toplar damar tıkanıklığı)

*Sigara haricinde diğer damar sertliği risk faktörlerinin yokluğu

Klinik tanı için bu 5 maddenin karşılanması gerekir. Anjiografik bulgular ve biopsi tanıyı desteklemektedir.

Buerger hastalığı belirtileri ile gelen bir hastada damar tıkanıklığının kalpten kaynaklanmış bir pıhtıdan, damarlarda yaralanma olmadığı ve bağışıklık sisteminin hastalıklarından olayın kaynaklanmadığından emin olunmalıdır.

Tedavi:

 

Hastalığın seyrini durduran tek yol sigaranın bırakılmasıdır. Bu kesinlikle bir zorunluluktur. Sigaranın kesilmesi henüz açık olan ana damar ve yan dalları korumaktır. Sigarayı bırakmakla hastalık gerilemeyecek ancak mevcut durum korunabilecek yada hastalığın seyri yavaşlatılabilecektir. Sigaraya devam edildiği takdirde amputasyon (doku yada uzvun kesilmesi) kaçınılmazdır.

Tedavide etkinliği kanıtlanmış en önemli tedavi prostaglandin ismi verilen normalde damarlardan da salgılanan bir çeşit hormonun damardan verilmesidir. Tedavi genelde 3-4 hafta sürer ve yaraların iyileşmesi hızlanır. Bunun dışında ağrı kesiciler yada özel ağrı tedavisi yöntemleri hastalarda rahatlama sağlayabilir.

Buergerli hastaların ancak %20 sinde damarlar bypass cerrahisi için uygundur. Genel olarak bypass cerrahisi açık kaldığında bacağın yada ayağın kurtulmasına yardımcı olan en etkin tedavidir..

Bu yöntem uygulanamadığı yada başarısız kaldığı durumlarda ise atar damarlardaki büzüşmeye yol açan sempatik sinirler sempatektomi ameliyatı ile kesilebilir yada bugün daha çok tercih edilen yöntem olan kalıcı sinir blokajları yapılabilir. Çoğu hastada hastalık bu tedavilere cevap vermez ve uzvun kesilmesi gerekir. Daha parmakta ağrılı gangren başladığında damar hastalığı yönünden etkin bir tedavi yapılmadan sadece gangrenli parmağın alınması soruna hiç bir çözüm getirmez ve oluşan ağrılı gangrenli güdük nedeni ile defalarca daha yukarılardan kesilme işlemleri gerekir. Bu nedenle Buerger hastalığı olan her hastada parmak yada ayak kesilmeden önce bypassa uygun açısından değerlendirilmelidir.

 

 

Ampute edilen ayak parmakları

 

 

Diz üstü amputasyon

 

 

Bacakta bypass ameliyatı

 

 

Endovasküler tedaviler:

Gelişen teknoloji ile birlikte başarı grafiği giderek yükselen ve cerrahi dışı bir uygulama olması nedeniyle hem doktorlar hem hastalar tarafından giderek daha fazla tercih edilmeye başlayan yöntemlerdir .Damar sertliğine bağlı olgularda başarı şansı çok yüksek olmakla beraber aynı başarıdan Burger li hastalar için bahsetmek çokta olası değildir. Ancak birçok tedavi seçeneğinin başarısız olduğu bu hasta grubunda ampütasyonu engellemek, seviyesini düşürmek yada en azından geciktirmek için bütün olanaklar denenmektedir. Genellikle aynı hastada birden fazla yöntemin kombine kullanılmasına ihtiyaç duyulur .Yani balonla genişletilen bir damara darlığı tamamen ortadan kaldırmak için stent te yerleştirilir. Ya da tam tıkalı, klasik yöntemlerle ilerlenmesi mümkün olmayan bir tıkanıklık aterektomi (yüksek devirli döner bir bıçakla tıkanıklığın traşlanması) ile açıldıktan sonra balon veya stentle bazen her ikisi ile kombine edilebilir.

 

CategoryAtar Damar, Buerger, Damar
Write a comment:

*

Your email address will not be published.